Chương trình 14 ngày

Một chu trình đủ nhỏ để làm thật, đủ chặt để để lại dấu vết sống.

Chương trình 14 ngày không nhằm biến người tham gia thành người dùng công cụ giỏi hơn một cách máy móc. Mục tiêu là giúp họ giữ quyền khởi phát, hoàn thành một tác phẩm nhỏ có người nhận và biết công bố rõ phần AI đã tham gia.

Mục tiêu cuối

Sau 14 ngày, người tham gia có một tác phẩm nhỏ hoàn chỉnh, có người nhận thật, có lời công bố sử dụng AI và có kế hoạch 30 ngày tiếp theo.

Nhịp học

Mỗi ngày gồm một ý chính, một bài thực hành ngắn, một dấu vết cần nộp và một câu hỏi đọc lại.

Nguyên tắc thiết kế

Không bắt đầu bằng công cụ. Bắt đầu bằng chủ thể, ý định, người nhận, dữ liệu và tiêu chuẩn của tác phẩm.

Kết quả đo được

Đo tín hiệu trước/sau, chất lượng tác phẩm, mức rõ ràng về dữ liệu và khả năng tự đặt quy tắc dùng AI.

Lộ trình từng ngày

Mỗi ngày có một chủ đề, một thực hành và một dấu vết cần nộp.

Ngày 1

Đặt lại quyền khởi phát

Thực hành: Viết tình trạng dùng AI hiện tại, điều muốn giữ lại ở mình và tác phẩm 14 ngày dự kiến.

Dấu vết: Phiếu khởi phát cá nhân và tên tác phẩm.

Ngày 2

Người nhận thật

Thực hành: Chọn người/cộng đồng nhận tác phẩm, viết nhu cầu thật của họ và ranh giới dữ liệu.

Dấu vết: Chân dung người nhận và tiêu chuẩn tác phẩm.

Ngày 3

Bản nháp trước AI

Thực hành: Tạo bản nháp thô bằng suy nghĩ của mình trước khi dùng AI.

Dấu vết: Bản nháp 0 và ghi chú phần nào chưa được nhờ AI.

Ngày 4

AI như gương phản biện

Thực hành: Dùng AI để hỏi ngược, tìm điểm mù, nhưng không để AI thay ý định gốc.

Dấu vết: Bảng phản biện và quyết định giữ/sửa/bỏ.

Ngày 5

Dữ liệu và lời công bố

Thực hành: Xác định dữ liệu nào đưa vào AI, dữ liệu nào không, và cách công bố việc dùng AI.

Dấu vết: Lời công bố sử dụng AI bản nháp.

Ngày 6

Từ ý tưởng sang cấu trúc

Thực hành: Biến bản nháp thành cấu trúc rõ: mở, thân, kết, hành động tiếp theo.

Dấu vết: Dàn ý/tuyến sản phẩm phiên bản 1.

Ngày 7

Chất lượng theo người nhận

Thực hành: So lại tác phẩm với nhu cầu người nhận, không chỉ với cảm giác hay của người tạo.

Dấu vết: Bảng kiểm chất lượng theo người nhận.

Ngày 8

Quy tắc dùng AI cá nhân

Thực hành: Viết 5–7 quy tắc: khi nào dùng AI, khi nào không, khi nào cần người thật.

Dấu vết: Bộ quy tắc dùng AI cá nhân.

Ngày 9

Sửa sâu

Thực hành: Dùng phản hồi từ AI/người thật để sửa một tầng nội dung quan trọng nhất.

Dấu vết: Tác phẩm phiên bản 2.

Ngày 10

Tín nhiệm và nguồn gốc

Thực hành: Kiểm tra nguồn, dữ kiện, giọng điệu, phần nào là của mình và phần nào do AI hỗ trợ.

Dấu vết: Bảng nguồn gốc và tín nhiệm.

Ngày 11

Chuẩn bị gửi

Thực hành: Hoàn thiện bối cảnh gửi tác phẩm: gửi cho ai, nói gì, hỏi phản hồi gì.

Dấu vết: Thư gửi người nhận và câu hỏi phản hồi.

Ngày 12

Gửi và nhận

Thực hành: Gửi tác phẩm cho người nhận thật, ghi lại phản ứng, câu hỏi, điểm chưa rõ.

Dấu vết: Biên bản phản hồi người nhận.

Ngày 13

Đọc lại dấu vết sống

Thực hành: So trạng thái trước/sau, xem mình đã thay đổi cách tiếp nhận AI và người khác ra sao.

Dấu vết: Trang đọc lại sau thực hành.

Ngày 14

Công bố nhỏ và 30 ngày tiếp

Thực hành: Chia sẻ tác phẩm ở phạm vi phù hợp, chốt cam kết 30 ngày và quyền dữ liệu.

Dấu vết: Tác phẩm cuối, lời công bố AI và kế hoạch 30 ngày.

Các phiên chung

Ba phiên đồng bộ giữ khung, còn 14 ngày là nơi người tham gia làm thật.

90 phút

Phiên mở đầu

Chào mừng và đặt ranh giới

Giới thiệu HSTN/R4 ở mức vừa đủ

Chọn tác phẩm và người nhận

Xác nhận cách nộp dấu vết

75 phút

Phiên giữa kỳ

Kiểm tra bản nháp

Đọc rủi ro bị AI thay ý định

Sửa tiêu chuẩn tác phẩm

Chốt kế hoạch gửi người nhận

120 phút

Phiên kết thúc

Trình bày tác phẩm

Đọc lại trước/sau

Chốt lời công bố AI

Lập kế hoạch 30 ngày

Tiêu chuẩn đầu ra

Không chấm điểm con người; chỉ đọc mức độ tác phẩm đã đủ thật chưa.

Đủ dùng

Có tác phẩm nhỏ, có người nhận, có lời công bố AI và có ghi nhận phản hồi.

Tốt

Tác phẩm giải quyết đúng nhu cầu người nhận, dữ liệu được xử lý rõ, người tạo giữ được ý định riêng.

Sâu

Người tham gia đọc được thay đổi trong cách tiếp nhận, tạo quy tắc dùng AI có thể dùng tiếp và mở được một vòng 30 ngày.

Ghi chú

Các công cụ đo của Exixt hiện đang ở giai đoạn nghiên cứu và thử nghiệm. Chúng hỗ trợ phản tư và thiết kế can thiệp, không phải chẩn đoán hay xếp hạng con người.